Paradoxale diarree (overloopdiarree): als diarree eigenlijk verstopping is
Paradoxale diarree (ook wel overloopdiarree) is dunne ontlasting die langs een verstopping in de darm lekt. Het lijkt dus diarree, maar de oorzaak is het omgekeerde: obstipatie. Daarom helpt een diarreeremmer niet, die maakt het probleem juist erger. De aanpak is die van verstopping: meer vezels, meer drinken en meer bewegen.
In het kort:
- Paradoxale diarree lijkt diarree, maar is eigenlijk verstopping
- Herkenbaar aan: dunne ontlasting in kleine beetjes, het gevoel dat de darm niet leeg raakt, een harde of opgezette buik
- Neem geen diarreeremmer zonder overleg met een arts: die verergert de verstopping
- De aanpak: vezels, vocht en beweging, en bij twijfel of aanhoudende klachten de huisarts
Wat is paradoxale diarree?
Bij paradoxale diarree lijkt het alsof je diarree hebt, maar heb je eigenlijk last van verstopping. De darm zit vol met harde ontlasting door de obstipatie, en er lekt wat dunne ontlasting langs de harde poep heen. Dat wordt paradoxale diarree of overloopdiarree genoemd.
Hoe herken je paradoxale diarree?
Paradoxale diarree herken je aan een combinatie van signalen:
- Kleine beetjes dunne, waterige ontlasting, vaak meerdere keren per dag
- Soms ongewild verlies van dunne ontlasting (vlekken in het ondergoed)
- Het gevoel dat je darm niet leeg raakt
- Een harde, opgezette of pijnlijke buik
- Al langer bestaande verstopping of het gevoel ‘vast te zitten’
Bij paradoxale diarree is de ontlasting die eruit komt dun (type 6 of 7 op de Bristol stoelgangschaal, zie de afbeelding hieronder), terwijl de darm gevuld is met harde ontlasting (type 1 of 2). Bekijk alle zeven typen in ons artikel over wat je stoelgang over je gezondheid zegt.
Wat zijn de oorzaken van paradoxale diarree?
De belangrijkste oorzaak van paradoxale diarree is obstipatie, ofwel verstopping. Meestal komt dit door een leefstijl die wordt gekenmerkt door:
- Het eten van te weinig vezels
- Onvoldoende drinken
- Te weinig bewegen
- Overgewicht of obesitas
Meer weten over de aanpak van verstopping? Lees ook ons artikel over verstopping van de darmen oplossen en verbeteren.
Waarom een diarreeremmer het erger maakt
Het is een begrijpelijke reflex: je hebt dunne ontlasting, dus je pakt een diarreeremmer. Bij paradoxale diarree is dat precies het verkeerde middel. Een diarreeremmer legt de darm stil, terwijl de darm juist in beweging moet komen om de opgehoopte harde ontlasting kwijt te raken. De verstopping neemt dan toe en de klachten verergeren. Gebruik bij (vermoede) paradoxale diarree dus geen diarreeremmers zonder overleg met je huisarts. De huisarts kan zo nodig een laxeermiddel voorschrijven om de verstopping eerst op te lossen.
Wat kun je zelf doen tegen paradoxale diarree?
De tips bij paradoxale diarree zijn de leefstijladviezen die horen bij verstopping, omdat verstopping de veroorzaker van de klachten is:
- Eet voldoende vezels: zorg dat je iedere dag voldoende groente, fruit, volkorenproducten, noten, zaden en peulvruchten eet.
- Drink voldoende: 1,5 tot 2 liter per dag.
- Beweeg regelmatig: het advies is om iedere dag minimaal 30 minuten matig intensief te bewegen (zoals fietsen of wandelen) en 2 keer per week intensief te sporten.
- Zorg voor een gezond lichaamsgewicht.
Lukt het niet om aan je vezels te komen? Je bent niet de enige
Meer dan 90% van de Nederlanders eet te weinig vezels: gemiddeld 18 tot 22 gram per dag, waar 30 tot 40 gram wordt aanbevolen. Vezels houden je ontlasting soepel en je darmen in beweging. Met 2 tot 3 eetlepels WholeFiber, 100% gedroogde witlofwortel, voeg je dagelijks zo’n 10 gram vezels toe. Het startpakket (€ 14,95) is de makkelijkste manier om rustig op te bouwen.
Benieuwd hoeveel vezels jij binnenkrijgt? Doe de gratis 2-minuten vezeltest.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als je dunne ontlasting hebt in combinatie met een of meer van deze signalen:
- De klachten houden langer dan een week aan of komen steeds terug
- Je hebt buikpijn, een opgezette buik of je kunt niet meer poepen
- Je ziet bloed of slijm bij de ontlasting
- Je valt ongewild af of bent extreem vermoeid
- Je gebruikt medicijnen die verstopping kunnen veroorzaken (zoals sterke pijnstillers of ijzertabletten)
Heel soms wordt paradoxale diarree veroorzaakt door een blokkade in de darm, bijvoorbeeld door een tumor. Maak je je zorgen, ga dan altijd naar de huisarts.
Veelgestelde vragen over paradoxale diarree
Wat is het verschil tussen paradoxale diarree en gewone diarree?
Bij gewone diarree is de hele darminhoud te dun en te snel. Bij paradoxale diarree zit de darm juist vol met harde ontlasting en lekt er dunne ontlasting langs de verstopping heen. De behandeling is daarom tegenovergesteld: niet remmen, maar de verstopping oplossen.
Hoe weet ik of ik overloopdiarree heb?
Typische signalen: kleine beetjes dunne ontlasting (soms als vlekken in het ondergoed), het gevoel dat je darm niet leeg raakt, een harde of opgeblazen buik en al langer bestaande verstopping. Twijfel je, ga dan naar de huisarts; die kan met eenvoudig onderzoek vaststellen of er sprake is van een volle darm.
Mag ik een diarreeremmer nemen bij paradoxale diarree?
Nee, niet zonder overleg met een arts. Een diarreeremmer vertraagt de darm, terwijl het onderliggende probleem juist een verstopping is. Daarmee maak je de klachten erger. De behandeling richt zich op het oplossen van de obstipatie, bijvoorbeeld met vezels, vocht, beweging en zo nodig een laxeermiddel via de huisarts.
Komt paradoxale diarree vaak voor bij ouderen?
Ja, relatief vaak. Ouderen hebben meer risico op verstopping door minder beweging, minder dorstgevoel, medicijngebruik en een tragere darm. Onverklaarde dunne ontlasting bij ouderen is daarom altijd een reden om aan overloopdiarree te denken en de huisarts te raadplegen.
Helpen vezels tegen paradoxale diarree?
Ja, indirect: vezels pakken de onderliggende verstopping aan. Ze geven de ontlasting volume, houden hem soepel en stimuleren de darmbeweging. De Gezondheidsraad adviseert zo’n 30 gram vezels per dag voor vrouwen en 40 gram voor mannen; de meeste Nederlanders halen dat niet. Bouw de inname rustig op en drink voldoende water.
Pak de oorzaak aan, niet het symptoom
Paradoxale diarree los je op door de verstopping aan te pakken, en dat begint bij voldoende vezels, vocht en beweging. WholeFiber is 100% gedroogde witlofwortel met 85% prebiotische vezels, klinisch onderzocht door Maastricht UMC+ en Wageningen University & Research. Start met 1 eetlepel per dag en bouw in twee weken op.
Klaar voor een maandvoorraad? Bekijk de brievenbusverpakking (350 gram).
