Dit zegt je stoelgang over je gezondheid: kleur, geur en vorm
Kijk jij achterom wanneer je een grote boodschap hebt gedaan? Het lijkt misschien wat vreemd, maar het is eigenlijk verstandig om te doen! Je ontlasting kan namelijk veel informatie geven over jouw gezondheid en de werking van jouw spijsvertering. De kleur, geur en vorm van je ontlasting hebben allemaal een betekenis. In dit artikel zetten we het voor je op een rijtje aan de hand van de Bristol stoelgangschaal.
Een gezonde stoelgang is bruin, glad en worstvormig (type 3 of 4 op de Bristol stoelgangschaal), komt zonder pijn of persen en heeft een regelmatig patroon: tussen 3 keer per dag en 3 keer per week. Wijkt de kleur, geur of vorm af? Dat is meestal onschuldig en verklaarbaar door wat je at. Bij rode, zwarte of witte ontlasting is een bezoek aan de huisarts verstandig.
In het kort:
- Gezonde ontlasting: bruin, glad, worstvormig (Bristol type 3 of 4), zonder pijn
- Normale frequentie: van 3 keer per dag tot 3 keer per week
- Afwijkende kleur komt meestal door voeding (bietjes, spinazie, bladgroenten)
- Naar de huisarts bij: rode, zwarte of witte ontlasting, of aanhoudende diarree of verstopping
In dit artikel:
Wat is een gezonde stoelgang?
Een gezonde stoelgang heeft verschillende kenmerken. Over het algemeen kun je zeggen dat je stoelgang gezond is als:
- Je ontlasting gemakkelijk naar buiten komt en geen pijn veroorzaakt.
- Er regelmaat zit in je ontlastingspatroon. Ga je minder dan 3 keer per week naar het toilet, dan spreek je van verstopping. Ga je vaker dan 3 keer per dag, dan is er sprake van diarree.
- De consistentie van je ontlasting niet te hard en niet te zacht is.
WholeFiber: zo’n 10 gram prebiotische vezels per dag uit 100% witlofwortel
Wat zegt de kleur van je ontlasting?
De kleur van je ontlasting kan veel vertellen over je gezondheid. Dit zijn de belangrijkste kleuren en hun mogelijke betekenissen:
Bruine ontlasting
Bruin is de normale, gezonde kleur van ontlasting. De kleur kan variëren van donkerbruin tot lichtbruin, afhankelijk van wat je hebt gegeten.
Groene ontlasting
Groene ontlasting is meestal onschuldig. Vaak komt de kleur door het eten van groene bladgroenten. Heb je geen groene bladgroenten gegeten, dan kan groene ontlasting wijzen op een maag-darminfectie of een voedselintolerantie.
Rode ontlasting
Rode ontlasting is vaak verklaarbaar door voeding, maar kan ook op bloed wijzen. Een rode kleur ontstaat bijvoorbeeld na het eten van rode kool of bietjes. Helder rood bloed kan duiden op aambeien, terwijl donkerrode ontlasting kan wijzen op een ontsteking, bloeding of poliep in de darmen. Raadpleeg in dat geval altijd een arts.
Lichtgele of witte ontlasting
Witte of lichtgele ontlasting is altijd een reden om de huisarts te bellen. Normaal gesproken zorgt gal uit je galblaas ervoor dat je ontlasting bruin kleurt. Is de ontlasting wit of kleurloos, dan kan dit wijzen op verstopte galwegen door galstenen of een ontsteking.
Zwarte ontlasting
Zwarte ontlasting kan onschuldig zijn, maar verdient extra aandacht. Onschuldige oorzaken zijn het slikken van ijzerpillen of het eten van veel spinazie, bosbessen of vlees. Zwarte ontlasting kan echter ook duiden op een bloeding in je spijsverteringskanaal. Raadpleeg in dat geval een arts.
Werken aan een regelmatige stoelgang?
Vezels geven je ontlasting volume en houden je spijsvertering in beweging. Met 2 tot 3 eetlepels WholeFiber, 100% gedroogde witlofwortel, voeg je dagelijks zo’n 10 gram prebiotische vezels toe aan je maaltijden. Het startpakket (€ 14,95) is de makkelijkste manier om te beginnen.
Al bekend met WholeFiber? Bekijk dan de brievenbusverpakking (350 gram).
Wat zegt de geur van je ontlasting?
De geur van je ontlasting en je winden kan veel informatie geven over de werking van je spijsvertering. Hoewel ontlasting nooit volledig geurloos is, is een niet al te sterke geur die snel verdwijnt ideaal. Ruiken je ontlasting en winden sterk en indringend, dan kan er meer aan de hand zijn.
Rotte eieren-lucht
Heeft je ontlasting de geur van rotte eieren? Dit duidt er vaak op dat er iets misgaat met de vertering van eiwitten: ze worden niet volledig afgebroken, waardoor er zwavelgassen vrijkomen die de sterke geur veroorzaken. De vertering van eiwitten begint al in je maag en deze geur kan duiden op een mogelijk tekort aan maagzuur.
Zure lucht en een opgeblazen buik
Als je buik na het eten sterk opzwelt en je ontlasting een zure geur heeft, kan dit wijzen op een suboptimale vertering van koolhydraten. Je ontlasting blijft dan drijven omdat er nog veel lucht in zit. Het kan helpen om snelle koolhydraten uit geraffineerde producten zoals witte pasta, crackers en koekjes te vermijden en in plaats daarvan extra (prebiotische) vezels te eten.
Wat zegt de vorm van je ontlasting?
De vorm van je ontlasting geeft aan hoe lang die in je darmen heeft doorgebracht. De Bristol stoelgangschaal wordt wereldwijd door gezondheidsprofessionals en patiënten gebruikt om ontlasting in zeven typen in te delen. De schaal is niet alleen een maatstaf voor verstopping of diarree, maar geeft ook inzicht in hoe efficiënt je spijsvertering werkt.
- Type 1: verschillende kleine, harde keuteltjes die moeilijk uit te poepen zijn. De ontlasting heeft lang in de darmen gezeten en is uitgedroogd.
- Type 2: de ontlasting heeft de vorm van een enkele harde, klontachtige keutel en heeft ook lang in de darmen gezeten.
- Type 3: de ontlasting heeft de vorm van een worstachtige keutel met barsten aan het oppervlak.
- Type 4: de ontlasting heeft de vorm van een gladde, slangachtige keutel. Dit is normale ontlasting waar je geen moeite voor hoeft te doen.
- Type 5: zachte ontlasting in meerdere kleinere, zachte keutels die makkelijk uitgescheiden worden.
- Type 6: een brijachtige, zachte ontlastingsvorm met enkele hardere stukjes erin.
- Type 7: volledig vloeibare stoelgang.
Types 1 en 2 wijzen op verstopping: meer (prebiotische) vezels eten en voldoende water drinken kan dan helpen. Types 3 en 4 zijn gezonde ontlastingsvormen. Type 5 neigt naar diarree. Types 6 en 7 zijn diarree en kunnen duiden op een probleem in je darmen, bijvoorbeeld door een voedselintolerantie.
Tips om je stoelgang te verbeteren
1. Kies voor vezelrijk voedsel
Je darmen en spijsvertering hebben baat bij pure en onbewerkte voeding. Vermijd pakjes en zakjes en ga voor verse, simpele maaltijden met veel vezels. Denk aan groenten, fruit, peulvruchten, noten, zaden, zilvervliesrijst, quinoa en boekweit. Vergeet ook niet voldoende water te drinken voor een gezonde stoelgang. Benieuwd of jij aan de aanbevolen 30 tot 40 gram vezels per dag komt? Doe de gratis 2-minuten vezeltest.
2. Niet te vaak eten
Eet drie hoofdmaaltijden en probeer tussendoortjes te vermijden. Zo krijgen je darmen voldoende tijd om alles goed af te breken en kan je lichaam de voedingsstoffen opnemen.
3. Goed kauwen
Door goed te kauwen eet je langzamer en zit je sneller vol. Het duurt namelijk ongeveer 20 minuten voordat je hersenen een seintje geven dat je genoeg gegeten hebt.
Wil je meer weten over stoelgang en ontlasting? Lees dan ook onze blogs over wat te eten voor een betere stoelgang en waarom je darmen direct reageren op eten.
Veelgestelde vragen over stoelgang en ontlasting
Welke kleur ontlasting is normaal?
Bruin, van licht- tot donkerbruin. De kleur komt van gal die je lever aanmaakt en kan variëren met wat je eet. Groene ontlasting na bladgroenten en rode na bietjes zijn onschuldig. Rood zonder verklaring, zwart of wit/lichtgeel is een reden om naar de huisarts te gaan.
Wat is de Bristol stoelgangschaal?
Een medische schaal die ontlasting indeelt in zeven typen, van harde keutels (type 1) tot volledig vloeibaar (type 7). Type 3 en 4 zijn gezond. Type 1 en 2 wijzen op verstopping, type 5 tot en met 7 op (neiging tot) diarree. Artsen wereldwijd gebruiken de schaal om spijsverteringsklachten te beoordelen.
Is de Meyers Scale hetzelfde als de Bristol stoelgangschaal?
Ja. ‘Meyers Scale’ is een andere naam die soms voor hetzelfde hulpmiddel wordt gebruikt; er bestaat geen aparte, medisch erkende Meyers-schaal voor ontlasting. Zoek je een poop chart, dan is de Bristol stoelgangschaal de officiële versie.
Hoe vaak poepen is normaal?
Alles tussen 3 keer per dag en 3 keer per week geldt als normaal, zolang het patroon voor jou regelmatig is en de ontlasting zonder moeite komt. Ga je minder dan 3 keer per week, dan spreek je van verstopping; vaker dan 3 keer per dag van diarree.
Wanneer moet ik met mijn stoelgang naar de huisarts?
Bij rode ontlasting zonder verklaring (zoals bietjes), zwarte ontlasting die niet door ijzerpillen of voeding komt, witte of lichtgele ontlasting, bloed of slijm, aanhoudende diarree of verstopping, of als je stoelgangpatroon langdurig verandert zonder duidelijke reden.
Elke dag zo’n 10 gram vezels, zo gestrooid
WholeFiber is 100% gedroogde witlofwortel van Hollandse bodem: natuurlijk, glutenvrij en met 85% prebiotische vezels. De werking is klinisch onderzocht door Maastricht UMC+ en Wageningen University & Research. Start met 1 eetlepel per dag en bouw in twee weken op naar 2 tot 3 eetlepels.
Klaar voor een maandvoorraad? Bekijk de brievenbusverpakking (350 gram).
